W instalacjach elektrycznych nic nie jest (a przynajmniej nie powinno) być przypadkowe. Każda żyła przewodu pełnić ma ściśle określoną funkcję, opisywaną za pomocą odpowiedniego koloru. W tym artykule wyjaśnimy ci, jak odczytywać barwy poszczególnych żył przewodów, przeznaczonych do obwodów zarówno prądu zmiennego, jak i stałego, używanego m.in. w coraz popularniejszych systemach inteligentnego domu i zasilaczach do lamp. Bez zbędnego przedłużania – do dzieła.
Zaczniemy od podstaw, czyli tego, jak właściwie zbudowane są przewody, wykorzystywane w typowych domowych instalacjach elektrycznych. Podstawę każdej z nich stanowią przewody YDY (okrągłe) i YDYp (płaskie) 1,5 lub 2,5 mm2, przeznaczone odpowiednio do zasilania oświetlenia i gniazdek. Oznaczenia te informują nas o tym, że zarówno powłoka, jak i izolacja żył zostały wykonane z polwinitu, czyli tworzywa sztucznego, wykazującego się wysoką odpornością m.in. na działanie tlenu, płomienia i promieni UV. Litera “D” oznacza, że mamy do czynienia z żyłami miedzianymi w formie drutu.
Rzadziej stosowanym rozwiązaniem są przewody OMY, czyli oponowe, mieszkaniowe, o żyłach miedzianych wielodrutowych i izolacji oraz powłoce z polwinitu. Stosuje się je m.in. do zasilania urządzeń RTV, takich jak lodówki, pralki czy płyty indukcyjne (pod warunkiem, że nie występuje ryzyko zetknięcia się ich z gorącymi elementami).
W typowym jednofazowym obwodzie oświetleniowym lub gniazdkowym spotkamy się z przewodem o trzech izolowanych żyłach:
Przewód fazowy oznaczany jest zazwyczaj kolorem brązowym lub czarnym, rzadziej czerwonym lub szarym. Przepływa przez niego prąd przemienny o napięciu 230 V. Kategorycznie zabrania się, by przewód ten, znajdujący się podczas normalnej pracy pod napięciem, oznaczany był kolorem niebieskim (zarezerwowanym dla przewodu neutralnego) lub żółto-zielonym (przeznaczonym dla przewodu ochronnego). W przypadku instalacji trójfazowych – np. dla kuchenki indukcyjnej – stosuje się przewody pięciożyłowe z następującymi oznaczeniami dla poszczególnych faz według normy PN-HD 308 S2:2007:
Kolor niebieski (i tylko on) stanowi zaś dla nas informację o tym, że mamy do czynienia z przewodem neutralnym. Żyła ta połączona jest z punktem neutralnym transformatora sieci energetycznej i uziemiona, co oznacza, że napięcie na niej powinno wynosić 0 V. W instalacjach starego typu, montowanych jeszcze za czasów komunizmu, możemy spotkać się z układem zasilania TN-C, w których to przewód neutralny był połączony z przewodem ochronnym, pełniąc jednocześnie obie te funkcje pod oznaczeniem PEN. Ochrona przed pojawieniem się napięcia na obudowie urządzenia była wtedy realizowana przez wykonanie “mostka”, czyli połączenie wtyku neutralnego gniazdka z bolcem, przeznaczonym dla przewodu ochronnego. Obecnie instalacje TN-C zostały całkowicie wyparte przez system TN-S (z osobnym przewodem ochronnym) i według norm nie powinny być montowane w mieszkaniach.
Ostatnia, żółto-zielona żyła (w proporcjach kolorów 30% do 70% według normy IEC 60446), pełni rolę przewodu ochronnego (PE). Jest on podłączony do zakopanego w ziemi stalowego płaskownika lub drutu. Poza funkcją ochronną jest często niezbędny do zasilania różnych urządzeń elektrycznych, takich jak zasilacze komputerowe. Przewód ten połączony jest z metalowymi elementami urządzenia i pełni rolę ochrony poprzez samoczynne wyłączanie zasilania (SWZ). W przypadku, gdy np. nasza pralka ulegnie uszkodzeniu i na jej obudowie pojawi się napięcie elektrycznie, przez przewód zacznie płynąć prąd, powodując zadziałanie wyłącznika nadprądowego i różnicowo-prądowego.
Dynamiczny rozwój technologii inteligentnych domów oraz upowszechnienie się energooszczędnych źródeł światła LED sprawił, że obwody prądu stałego zaczęły pojawiać się w naszych domach coraz częściej. Powszechnie spotkamy się z nimi m.in. w zasilaczach do lamp, pracujących przy napięciu znamionowym 12 V lub niższym. W dużym uproszczeniu urządzenia te składają się z obniżającego napięcie transformatora sieciowego oraz dwupołówkowego prostownika diodowego – nazywanego mostkiem Graetza – prostującego przebieg prądu.
W instalacjach tego typu przewód o potencjalne dodatnim (+) oznaczany jest kolorem czerwonym, a potencjał ujemny (-) – kolorem czarnym bądź niebieskim. W zależności od producenta kolory te mogą się różnić – z tego też powodu należy zwracać szczególną uwagę na oznaczenia, znajdujące się na urządzeniu. Trzeba mieć świadomość, że zamiana przewodów w większości przypadków skutkuje bowiem uszkodzeniem lampy lub innego sprzętu.
Sklep Aero7.pl działa od 2011 roku. Działalność firmy dzieli się na część handlową i usługową. W sklepie Aero7.pl znajdą Państwo sprzęt do tzw. obróbki powietrza czyli taki, dzięki któremu możemy regulować jego temperaturę lub wilgotność.
Używamy cookies